مطالبه حق(اعلام رسمی)به وسیله اظهار نامه

 

اظهار نامه یکی از تاسیسات قانون ایین دادرسی مدنی است که مستند قانونی آن مواد ۱۵۶ تا۱۵۸ آن قانون است که در فصل هفتم و مبحث دوم قانون مار الذکر به آن پرداخته شده است.

ماده ۱۵۶:هر کس می تواند قبل از تقدیم دادخواست ،حق خود را بوسیله اظهار نامه از دیگری) مطالبه نماید،مشروط بر این که موعد مطالبه رسیده باشد.بطور کلّی هر کس حق دارد اظهاراتی که راجع به معاملات و تعهدّات خود با دیگریست و بخواهد بطور رسمی به وی برساند ضمن اظهار نامه به طرف ابلاغ نماید….) همانطور که می بینیداین ماده برای ارسال اظهار نامه شرایطی قائل شده که عبارتند از :

۱- ارسال اظهار نامه اختیاری است که این تخییر از کلمه می تواند استنباط می گردد یعنی ، خواهان می تواند قبل از تقدیم دادخواست برای خوانده اظهار نامه دهد یا اینکه راسا” با ضمیمه نمودن مستندات خود طرح دعوی نماید مضافا” به اینکه کلمه قبل از تقدیم دادخواست هرگز مفید این معنی نیست که خواهان نتواند بعد از تقدیم دادخواست و یا در اثناء رسیدگی ارسال اظهار نامه نماید مگر در مواردی مثل اظهار نامه بند ۹ ماده۱۴ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶ که بایستی قبل از طرح دعوی تخلیه ارسال شود.

۲- موعد مطالبه بایستی فرا رسیده باشد ، شرط ماده در سندیت داشتن اظهار نامه این است که موعد مطالبه رسیده باشدوبر اساس این ماده طلبهای موءجل تحت شمول قرار نمیگیرد.

۳-اظهارنامه توسط ادارات ثبت اسناد و دفاتر دادگاهها ابلاغ می شود که در مورد دادگاهها دوایری به نام دایره اظهار نامه وجود دارد که اظهار کننده با ارائه کارت شناسایی می تواند اظهار نامه را پس از اینکه آن را به همراه کپی های لازمه تمبر نمود تحویل و رسید اخذ نمایند . دایره اظهار نامه نیز پس از ثبت اظهار نامه ها در دفتر مربوطه آنها را به واحد ابلاغ تسلیم نموده که پس از ابلاغ به مخاطب مجددا” به آن دایره اعاده می گردد و متقاضی یا همان اظهار کننده با مراجعه به دایره اظهار نامه ابلاغ شده آن را تحویل گرفته و در جهت مطلوب استفاده می نماید .

۴- دفاتر دادگاهها و نیز ادارات ثبت می تواند از ارسال اظهار نامه هایی که در آنها مطالب خلاف ، شان و غیر اخلاقی استفاده شده خود داری نمایند و مستند قانونی آن تبصره ماده ۱۵۶ است لذا از آنجا که اظهار نامه توسط تشکیلات دادگستری یا ثبت اسناد ابلاغ می شود و دارای جنبه رسمی است افراد نمی توانند ارسال آن را موجب وسیله توهین به دیگران قرار دهند .

 

۵- در صورتی که اظهار نامه متضمن تسلیم وجه یا چیز یا مال یا سندی از طرف اظهار کننده به مخاطب باشد بر اساس ماده ۱۵۷ بایستی آن وجه یا مال چیز یا سند هنگام تسلیم اظهار نامه به مرجع ابلاغ تحت نظر و حفاظت آن مرجع قرار گیرد که این تدبیر برای جلوگیری از ارسال اظهار نامه های غیر واقعی و اظهار نامه هایی است که برای رفع تکلیف به مخاطب ارسال می شود ، فرض دوم ماده ۱۵۷ این است که طرفین هنگام تعهد محل و ترتیب دیگر ی را معین کرده باشند و در این مورد قانون تکلیف خاصی برای اظهار کننده مشخص ننموده است . خلاصتا” در اغلب موارد اظهار نامه مقدمه طرح دعوی حقوقی است .